{
  "versie": "2.0",
  "prijspeil": "2025-Q4",
  "segment": "groente_hogedraad",
  "valuta": "EUR",
  "disclaimer": "Indicatieve haalbaarheids-/budgetraming (richtprijzen NL-markt, prijspeil 2025-Q4). Geen offerte, geen constructieberekening (Wkb). Bedragen excl. btw.",
  "bronnen_algemeen": [
    "Marktrichtprijzen NL glastuinbouw 2025 (publieke benchmark-ranges)",
    "AVAG/Hortivation indicatieve kengetallen kasbouw",
    "Eigen calibratie op referentieproject groente-hogedraad 2 ha Venlo",
    "Marktcheck 2026-06-01 — zie bronnen_marktcheck.md (staal, glas, uurtarief, kengetal, HWA)"
  ],

  "marktcheck": {
    "laatste_check": "2026-06-01",
    "bronbestand": "bronnen_marktcheck.md",
    "toelichting": "Kostendrijvers staal (EUR/kg afgemonteerd), tuinbouwglas (EUR/m2), uurtarief en kengetal zijn getoetst aan publieke NL-bronnen. Geverifieerde posten dragen een datum + geverifieerd-veld."
  },

  "constants": {
    "dak_factor": 1.06,
    "raam_fractie": 0.16
  },

  "exploitatie": {
    "toelichting": "Indicatieve jaarlijkse exploitatielasten van de kas-FACILITEIT (energie, water, onderhoud, verzekering, heffingen, afschrijving). EXCLUSIEF teeltgebonden kosten (arbeid/oogst, gewasbescherming, meststoffen, plantmateriaal, CO2-inkoop) — die zijn gewas- en bedrijfsspecifiek en horen in een teeltbegroting, niet in een faciliteits-budgetraming.",
    "energieprijzen": {
      "gas_eur_m3": 0.45,
      "elektra_eur_kwh": 0.16,
      "water_eur_m3": 0.85,
      "bron": "Indicatieve commerciele NL-tarieven glastuinbouw 2025 (incl. energiebelasting/heffing, excl. btw); sterk markt- en contractafhankelijk — zie tolerantie per post."
    },
    "energieprijs_scenario_pct": 25.0,
    "energieprijs_scenario_bron": "Gecorreleerd prijsscenario: gas EN elektra bewegen samen met +/- dit percentage. Apart van de per-post tolerantie (die diversifieerbare onzekerheid per regel weergeeft); dit scenario toont de systematische gevoeligheid van de jaarlast voor de energieMARKT als geheel — de grootste en meest volatiele onzekerheid in een verwarmde/belichte kas (NL 2025).",
    "beschouwingsperiode_jaar": 15,
    "beschouwingsperiode_bron": "Levensduurkosten (TCO) over de technische levensduur van het casco (~15 jaar; installaties korter, ~10 jaar). TCO = eenmalige investering + periode x KASUITGAVEN (energie/water/onderhoud/verzekering/heffingen). De afschrijving telt hierin NIET apart mee: dat is exact dezelfde investering boekhoudkundig uitgesmeerd — meetellen zou het kapitaal dubbel rekenen.",
    "posten": [
      {"id": "EXP-GAS", "naam": "Aardgas / warmtevraag", "categorie": "variabel", "grondslag": "energie_gas", "kengetal_m3_m2_jr": 35.0, "scherm_reductie_pct_per_laag": 11.0, "tolerantie_pct": 30.0, "bron": "Kengetal warmtevraag verwarmde groentekas NL (aardgasequivalent); energiescherm bespaart indicatief ~11% per doek."},
      {"id": "EXP-ELEK", "naam": "Elektra basis (klimaat, pompen, intern transport)", "categorie": "variabel", "grondslag": "energie_elektra_basis", "kengetal_kwh_m2_jr": 12.0, "tolerantie_pct": 20.0, "bron": "Kengetal elektraverbruik onbelichte groenteteelt NL."},
      {"id": "EXP-BELICHT", "naam": "Elektra assimilatiebelichting (LED toplight)", "categorie": "variabel", "grondslag": "energie_elektra_belicht", "kengetal_kwh_m2_jr": 200.0, "conditie": "belichting", "tolerantie_pct": 25.0, "bron": "Kengetal LED-toplight jaarverbruik bij gangbaar belichtingsregime NL; sterk afhankelijk van geinstalleerd vermogen en branduren."},
      {"id": "EXP-WATER", "naam": "Gietwater & waterheffing", "categorie": "variabel", "grondslag": "water", "kengetal_m3_m2_jr": 0.5, "tolerantie_pct": 25.0, "bron": "Kengetal netto watergift groenteteelt NL (na recirculatie)."},
      {"id": "EXP-ONDH", "naam": "Onderhoud installaties & constructie", "categorie": "vast", "grondslag": "pct_investering", "pct": 1.5, "tolerantie_pct": 25.0, "bron": "Forfaitair onderhoud als percentage van de investering/jaar (techniek + casco)."},
      {"id": "EXP-VERZ", "naam": "Opstal-, glas- & bedrijfsverzekering", "categorie": "vast", "grondslag": "pct_investering", "pct": 0.45, "tolerantie_pct": 20.0, "bron": "Indicatieve verzekeringspremie als percentage van de herbouw-/investeringswaarde/jaar."},
      {"id": "EXP-HEFF", "naam": "Heffingen (OZB, waterschap, leges)", "categorie": "vast", "grondslag": "per_m2", "kengetal_eur_m2_jr": 1.2, "tolerantie_pct": 30.0, "bron": "Indicatief gemeentelijke/waterschapsheffingen per m2 kas per jaar."},
      {"id": "EXP-AFSCHR", "naam": "Afschrijving (gemiddeld; ~15 jr casco / ~10 jr installaties)", "categorie": "afschrijving", "grondslag": "pct_investering", "pct": 8.0, "tolerantie_pct": 15.0, "bron": "Gemengde lineaire afschrijving over levensduur casco/installaties; boekhoudkundig, geen kasuitgave."}
    ]
  },

  "regio_factor": {
    "NL-Venlo": 1.00,
    "NL-Westland": 1.06,
    "NL-Noord-Holland": 1.03,
    "NL-Oost": 0.98,
    "NL-Zuidoost": 0.97,
    "BE-Vlaanderen": 1.02
  },

  "schaaldegressie": {
    "referentie_m2": 20000,
    "exponent": 0.93,
    "min_factor": 0.82,
    "toelichting": "Directe kosten/m2 dalen bij grotere oppervlakte (inkoop, repetitie). Factor = (opp/ref)^(exp-1), begrensd door min_factor."
  },

  "tolerantie": {
    "default_post_pct": 15.0,
    "systemisch_pct": 14.5,
    "toelichting": "P10-P90 = combinatie van systematische (markt/scope, gecorreleerd) en diversifieerbare (per-post, RSS) onzekerheid."
  },

  "planning": {
    "capaciteit_uur_per_week": 1316,
    "toelichting": "Gecombineerde montagecapaciteit (meerdere ploegen) voor doorlooptijdraming."
  },

  "termijnschema": {
    "toelichting": "Indicatief betaalschema: de aanneemsom verdeeld over gangbare mijlpalen bij glastuinbouw-nieuwbouw, met het cumulatieve kasstroomverloop over de montage-doorlooptijd. Geen contractvoorwaarde; werkelijke termijnen volgen uit de aannemingsovereenkomst.",
    "termijnen": [
      {"code": "T1", "naam": "Opdracht & engineering", "pct": 15.0, "week_fractie": 0.0},
      {"code": "T2", "naam": "Fundering & grondwerk gereed", "pct": 15.0, "week_fractie": 0.20},
      {"code": "T3", "naam": "Staalconstructie gemonteerd", "pct": 25.0, "week_fractie": 0.45},
      {"code": "T4", "naam": "Dek & gevel wind- en waterdicht", "pct": 20.0, "week_fractie": 0.65},
      {"code": "T5", "naam": "Installaties (klimaat/water/elektra)", "pct": 20.0, "week_fractie": 0.85},
      {"code": "T6", "naam": "Oplevering", "pct": 5.0, "week_fractie": 1.0}
    ]
  },

  "benchmark": {
    "range_eur_m2": [280, 420],
    "toelichting": "Marktrange aanneemsom/m2 excl. btw voor turn-key hogedraad-groenteteelt (semi-automatisch, incl. installaties, NL 2025). Casco-kengetal (bouwleges-toets) ligt veel lager (Venlo ~EUR 63/m2) en is niet vergelijkbaar — zie bronnen_marktcheck.md."
  },

  "opslagen": [
    {"code": "ABK", "naam": "Algemene bouwplaatskosten", "pct": 8.0},
    {"code": "AK", "naam": "Algemene kosten aannemer", "pct": 7.0},
    {"code": "WR", "naam": "Winst & risico", "pct": 4.0},
    {"code": "CAR", "naam": "CAR-verzekering", "pct": 1.0},
    {"code": "ONV", "naam": "Onvoorzien", "pct": 5.0},
    {"code": "PVB", "naam": "Planvoorbereiding & engineering", "pct": 3.3}
  ],

  "sectie_volgorde": ["BWP", "FUN", "STA", "DEK", "LUW", "SCH", "VRW", "ELK", "WAT", "TEE", "TER", "CO2", "BEL"],
  "sectie_namen": {
    "BWP": "0 · Bouwplaats",
    "FUN": "1 · Grondwerk & fundering",
    "STA": "2 · Staalconstructie",
    "DEK": "3 · Dek & gevel",
    "LUW": "4 · Luchting",
    "SCH": "5 · Scherm",
    "VRW": "6 · Verwarming",
    "ELK": "7 · Elektra & klimaat",
    "WAT": "8 · Water & fertigatie",
    "TEE": "9 · Teeltsysteem",
    "TER": "10 · Terrein",
    "CO2": "11 · CO\u2082",
    "BEL": "12 · Belichting (optie)"
  },
  "verplichte_secties": ["BWP", "FUN", "STA", "DEK", "LUW", "VRW", "ELK", "WAT", "TEE", "TER", "CO2"],
  "verplichte_secties_bron": "Constructieve/installatie-minimumromp die in ELK ontwerp geprijsd moet zijn (vangnet kapitaal-omissie in bereken_begroting). SCH (scherm) staat hier bewust NIET in: schermlagen=0 is een geldig ontwerp (onverwarmde/koude kas) waarin de scherm-sectie terecht wegvalt.",

  "posten": [
    {"id": "BWP-001", "naam": "Bouwplaatsinrichting & keten", "sectie": "BWP", "eenheid": "ha", "driver": "ha", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 12500.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 22.0, "bron": "bouwplaats-richtprijs"},
    {"id": "BWP-002", "naam": "Kraan & hijswerk (montage)", "sectie": "BWP", "eenheid": "ha", "driver": "ha", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 14000.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 22.0, "bron": "kraan-richtprijs"},
    {"id": "BWP-003", "naam": "Bouwlogistiek & transport", "sectie": "BWP", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 1.5, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 25.0, "bron": "logistiek-richtprijs"},

    {"id": "FUN-001", "naam": "Grondwerk & egalisatie", "sectie": "FUN", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 6.0, "arbeidsnorm_uur": 0.02, "tolerantie_pct": 22.0, "bron": "grondwerk-richtprijs"},
    {"id": "FUN-002", "naam": "Heipalen (palenfundering)", "sectie": "FUN", "eenheid": "st", "driver": "st_poot", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 95.0, "arbeidsnorm_uur": 0.60, "tolerantie_pct": 20.0, "bron": "heipalen-richtprijs"},
    {"id": "FUN-003", "naam": "Betonpoeren + sondering", "sectie": "FUN", "eenheid": "st", "driver": "st_poot", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 165.0, "arbeidsnorm_uur": 0.35, "tolerantie_pct": 18.0, "bron": "betonpoer-richtprijs"},

    {"id": "STA-001", "naam": "Stalen kolommen (poten)", "sectie": "STA", "eenheid": "st", "driver": "st_poot", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 245.0, "arbeidsnorm_uur": 1.60, "tolerantie_pct": 15.0, "bron": "staal EUR/kg afgemonteerd (marktcheck)", "geverifieerd": "2026-06-01"},
    {"id": "STA-002", "naam": "Tralieliggers & spanten", "sectie": "STA", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 18.0, "arbeidsnorm_uur": 0.22, "tolerantie_pct": 14.0, "bron": "staal EUR/kg afgemonteerd (marktcheck)", "geverifieerd": "2026-06-01"},
    {"id": "STA-003", "naam": "Windverband & stabiliteit", "sectie": "STA", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 3.5, "arbeidsnorm_uur": 0.03, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "staal EUR/kg afgemonteerd (marktcheck)", "geverifieerd": "2026-06-01"},
    {"id": "STA-004", "naam": "Goten (BOAL aluminium)", "sectie": "STA", "eenheid": "m1", "driver": "m1_goot", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 24.0, "arbeidsnorm_uur": 0.08, "tolerantie_pct": 15.0, "bron": "goot-richtprijs (BOAL)"},
    {"id": "STA-005", "naam": "Hemelwaterafvoer (HWA, NEN 3215 30 mm/u)", "sectie": "STA", "eenheid": "m1", "driver": "m1_omtrek", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 60.0, "arbeidsnorm_uur": 0.10, "tolerantie_pct": 18.0, "bron": "HWA NEN 3215 30 mm/u (marktcheck)", "geverifieerd": "2026-06-01"},

    {"id": "DEK-001", "naam": "Dakbeglazing diffuus glas", "sectie": "DEK", "eenheid": "m2", "driver": "m2_dek", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 15.0, "arbeidsnorm_uur": 0.28, "tolerantie_pct": 16.0, "conditie": "diffuus_glas", "bron": "tuinbouwglas diffuus EUR/m2 (marktcheck)", "geverifieerd": "2026-06-01"},
    {"id": "DEK-001H", "naam": "Dakbeglazing helder glas", "sectie": "DEK", "eenheid": "m2", "driver": "m2_dek", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 12.5, "arbeidsnorm_uur": 0.28, "tolerantie_pct": 15.0, "conditie": "helder_glas", "bron": "tuinbouwglas helder EUR/m2 (marktcheck)", "geverifieerd": "2026-06-01"},
    {"id": "DEK-002", "naam": "Dekprofielen & rubbers (glaslat + dichting)", "sectie": "DEK", "eenheid": "m2", "driver": "m2_dek", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 10.5, "arbeidsnorm_uur": 0.12, "tolerantie_pct": 15.0, "bron": "dekprofiel-richtprijs"},
    {"id": "DEK-003", "naam": "Gevelbeglazing", "sectie": "DEK", "eenheid": "m2", "driver": "m2_gevel", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 42.0, "arbeidsnorm_uur": 0.30, "tolerantie_pct": 15.0, "bron": "glas-richtprijs-gevel"},
    {"id": "DEK-004", "naam": "Kopgeveldeuren & schuifdeuren", "sectie": "DEK", "eenheid": "st", "driver": "stuk", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 28000.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 18.0, "bron": "kopgeveldeur-richtprijs"},

    {"id": "LUW-001", "naam": "Luchtraamsectie (nokluchting)", "sectie": "LUW", "eenheid": "m2", "driver": "m2_luchtraam", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 24.0, "arbeidsnorm_uur": 0.05, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "luchtraam-kengetal"},
    {"id": "LUW-002", "naam": "Raammotoren & aandrijving", "sectie": "LUW", "eenheid": "m1", "driver": "m1_goot", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 9.0, "arbeidsnorm_uur": 0.06, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "raammotor-kengetal"},
    {"id": "LUW-003", "naam": "Insectengaas (gevel & luchtramen)", "sectie": "LUW", "eenheid": "m2", "driver": "m2_luchtraam", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 7.5, "arbeidsnorm_uur": 0.03, "tolerantie_pct": 18.0, "bron": "insectengaas-richtprijs"},

    {"id": "SCH-001", "naam": "Schermdoek (energie/verduistering)", "sectie": "SCH", "eenheid": "m2", "driver": "scherm_m2", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 6.5, "arbeidsnorm_uur": 0.05, "tolerantie_pct": 14.0, "bron": "schermdoek-richtprijs"},
    {"id": "SCH-002", "naam": "Draadwerk & profielen scherm", "sectie": "SCH", "eenheid": "m2", "driver": "scherm_m2", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 3.2, "arbeidsnorm_uur": 0.04, "tolerantie_pct": 15.0, "bron": "schermdraadwerk-kengetal"},
    {"id": "SCH-003", "naam": "Schermmotoren & aandrijving", "sectie": "SCH", "eenheid": "m2", "driver": "scherm_m2", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 2.6, "arbeidsnorm_uur": 0.02, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "schermmotor-kengetal"},

    {"id": "VRW-001", "naam": "Buisrail + groeibuis + leidingnet", "sectie": "VRW", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 17.0, "arbeidsnorm_uur": 0.10, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "verwarming-kengetal"},
    {"id": "VRW-002", "naam": "Transportleiding, pompen & ketelhuis", "sectie": "VRW", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 13.0, "arbeidsnorm_uur": 0.04, "tolerantie_pct": 20.0, "bron": "opwekking-kengetal"},
    {"id": "VRW-003", "naam": "Verwarmingsregeling & afsluiters", "sectie": "VRW", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 3.0, "arbeidsnorm_uur": 0.01, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "verwarmingsregeling-kengetal"},

    {"id": "ELK-001", "naam": "Hoofdverdeelkast (HVK) & trafo", "sectie": "ELK", "eenheid": "st", "driver": "stuk", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 95000.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 20.0, "bron": "elektra-HVK-richtprijs"},
    {"id": "ELK-002", "naam": "Bekabeling & eindgroepen", "sectie": "ELK", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 8.5, "arbeidsnorm_uur": 0.05, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "elektra-kengetal"},
    {"id": "ELK-003", "naam": "Klimaatcomputer (Priva/Hoogendoorn)", "sectie": "ELK", "eenheid": "st", "driver": "stuk", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 68000.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 18.0, "bron": "klimaatcomputer-richtprijs"},
    {"id": "ELK-004", "naam": "Aarding & potentiaalvereffening", "sectie": "ELK", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 1.6, "arbeidsnorm_uur": 0.01, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "aarding-kengetal"},
    {"id": "ELK-005", "naam": "Werk- & noodverlichting", "sectie": "ELK", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 3.0, "arbeidsnorm_uur": 0.015, "tolerantie_pct": 15.0, "bron": "verlichting-kengetal"},

    {"id": "WAT-001", "naam": "Hoofdleidingnet & gietwaterpompen", "sectie": "WAT", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 6.0, "arbeidsnorm_uur": 0.03, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "gietwater-kengetal"},
    {"id": "WAT-002", "naam": "Druppelsysteem & gietleidingen", "sectie": "WAT", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 7.5, "arbeidsnorm_uur": 0.05, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "irrigatie-kengetal"},
    {"id": "WAT-003", "naam": "Mengunit A/B + fertigatie (EC/pH)", "sectie": "WAT", "eenheid": "st", "driver": "stuk", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 72000.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 22.0, "bron": "fertigatie-richtprijs"},
    {"id": "WAT-004", "naam": "Regenwaterbuffer / silo", "sectie": "WAT", "eenheid": "m3", "driver": "m3_buffer", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 70.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 20.0, "bron": "waterbuffer-richtprijs"},
    {"id": "WAT-005", "naam": "Drainopvang & recirculatie", "sectie": "WAT", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 3.5, "arbeidsnorm_uur": 0.02, "tolerantie_pct": 20.0, "bron": "recirculatie-kengetal"},
    {"id": "WAT-006", "naam": "UV-ontsmetting (apart)", "sectie": "WAT", "eenheid": "st", "driver": "stuk", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 38000.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 20.0, "bron": "uv-ontsmetting-richtprijs"},
    {"id": "WAT-007", "naam": "Watermeter & monstername (BAL, max 5% afwijking)", "sectie": "WAT", "eenheid": "st", "driver": "stuk", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 6500.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 18.0, "bron": "BAL/IPLO watermeter (3-jaarlijkse controle, max 5% afwijking)"},
    {"id": "WAT-008", "naam": "Zuiveringsinstallatie gewasbescherming (95%, BZG)", "sectie": "WAT", "eenheid": "st", "driver": "stuk", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 35000.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 28.0, "bron": "BAL/IPLO zuiveringsplicht 95% (individueel, BZG-lijst) - indicatief"},

    {"id": "TEE-001", "naam": "Teeltsysteem (hanggoten, hogedraad)", "sectie": "TEE", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 9.0, "arbeidsnorm_uur": 0.06, "tolerantie_pct": 15.0, "bron": "teeltsysteem-kengetal"},
    {"id": "TEE-002", "naam": "Substraat (steenwol/kokos)", "sectie": "TEE", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 4.5, "arbeidsnorm_uur": 0.02, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "substraat-richtprijs"},
    {"id": "TEE-003", "naam": "Gewasdraad & haken", "sectie": "TEE", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 2.2, "arbeidsnorm_uur": 0.03, "tolerantie_pct": 15.0, "bron": "gewasdraad-richtprijs"},

    {"id": "TER-001", "naam": "Betonpaden & teeltvloer", "sectie": "TER", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 4.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 15.0, "bron": "betonpad-richtprijs"},
    {"id": "TER-002", "naam": "Werkvloer & middenpad", "sectie": "TER", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 2.5, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 16.0, "bron": "werkvloer-richtprijs"},
    {"id": "TER-003", "naam": "Terreinverharding + hekwerk", "sectie": "TER", "eenheid": "m1", "driver": "m1_omtrek", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 120.0, "arbeidsnorm_uur": 0.02, "tolerantie_pct": 20.0, "bron": "terreinverharding-richtprijs"},

    {"id": "CO2-001", "naam": "CO\u2082-verdeelnet (slangen/leidingen)", "sectie": "CO2", "eenheid": "m2", "driver": "m2_grond", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 3.2, "arbeidsnorm_uur": 0.02, "tolerantie_pct": 18.0, "bron": "co2-verdeelnet-kengetal"},
    {"id": "CO2-002", "naam": "CO\u2082-regeling & dosering", "sectie": "CO2", "eenheid": "st", "driver": "stuk", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 22000.0, "arbeidsnorm_uur": 0.0, "tolerantie_pct": 18.0, "bron": "co2-regeling-richtprijs"},

    {"id": "BEL-001", "naam": "LED-armaturen (toplight)", "sectie": "BEL", "eenheid": "m2", "driver": "belichting_m2", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 42.0, "arbeidsnorm_uur": 0.06, "tolerantie_pct": 18.0, "conditie": "belichting", "bron": "led-armatuur-richtprijs"},
    {"id": "BEL-002", "naam": "LED-voeding & bekabeling", "sectie": "BEL", "eenheid": "m2", "driver": "belichting_m2", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 13.0, "arbeidsnorm_uur": 0.03, "tolerantie_pct": 18.0, "conditie": "belichting", "bron": "led-voeding-richtprijs"},
    {"id": "BEL-003", "naam": "Blindvermogencompensatie & harmonischfilter (LED-drivers)", "sectie": "BEL", "eenheid": "m2", "driver": "belichting_m2", "per_eenheid": 1.0, "prijs_per_eenheid": 1.0, "arbeidsnorm_uur": 0.01, "tolerantie_pct": 25.0, "conditie": "belichting", "bron": "power-quality kengetal (condensatorbank + THD-i-filter NEN 1010)"}
  ],

  "glossary": {
    "aanneemsom": "Som van directe kosten + alle opslagen, excl. btw.",
    "directe_kosten": "Som van de geraamde postregels v\u00f3\u00f3r opslagen.",
    "P10-P90": "Bandbreedte waarbinnen de aanneemsom met ~80% waarschijnlijkheid valt.",
    "schaaldegressie": "Daling van kosten per m2 naarmate het project groter wordt.",
    "opslagen": "Indirecte kosten/marges (ABK, AK, winst, verzekering, onvoorzien, engineering).",
    "geverifieerd": "Eenheidsprijs getoetst aan een actuele marktbron (zie bronnen_marktcheck.md)."
  }
}